.  » αρχική σελίδα

 :: Επιλέξτε θέμα προς προβολή ::

ΜΑΡΙΑ ΚΑΛΛΑΣ εξομολόγηση (ντοκουμέντο)




<< η χειρότερη ημέρα της ζωής μου ήταν η 14 Αυγούστου 1969,
κλεισμένη στο διαμέρισμά μου στο Παρίσι, όταν μου τηλεφώνησε
ο Άρης ( παντρεμένος με την Τζάκι ) να μου ευχηθεί για την αυριανή
εορτή μου χρόνια πολλά >>.


Σπάνια ηχογράφηση της Κάστα Ντίβα από τη "Νόρμα"  


m.c.normaΗ Μαρία Κάλλας για τους Έλληνες που είναι  ανθός και αγκάθια μαζί

Η Μαρία Κάλλας  τον Αύγουστο του  1960   καθηλώνει  στην Επίδαυρο 20.000 θεατές με τη "Νόρμα". Τα παγκόσμια κινηματογραφικά επίκαιρα, οι τηλεοράσεις, τα ραδιόφωνα, εφημερίδες και περιοδικά,  αναφέρονται  στη ντίβα και στην  Ελλάδα  και  όλοι νιώθαμε  θεόρατοι  κι΄όχι  χαμηλότεροι όπως σήμερα...

Απόψε  το "εξπρές του μεσονυχτίου" φέρνει την διασημότερη λυρική σοπράνο όλων των εποχών σε μιά εξομολόγησή της, που μιλάει για τη πείνα της στη κατοχή, για τη βουλιμία της μετά στο φαγητό, το χάσιμο 40 κιλών για να ανταποκριθεί στους ρόλους της, για τη καριέρα της και τη προσωπική της ζωή, για τους Έλληνες,  ανθό κι΄αγκάθια της Γης...   

m.callas200Μαρία Κάλλας

Τη Μαρία Κάλλας  τη πλησίασα στην αρχή ως ρεπόρτερ, τον Σεπτέμβρη του 1959, όταν μετά την περίφημη κρουαζιέρα στη Κωνσταντινούπολη και στη Σμύρνη, ο Ωνάσης την είχε μοναδική φιλοξενούμενη στη θαλαμηγό του, που είχε αράξει στη Γλυφάδα. Όταν οι άλλοι ρεπόρτερ και παπαράτσι είχαν αποσυρθεί από το ολοήμερο ξεροστάλιασμα στη παραλία, εγώ κρατώντας με το στανιό  τον φωτογράφο  Ιορδάνη Καπασακάλη που νύσταζε,  επέμενα να καιροφυλακτούμε  και  τελικά πετύχαμε πριν το ξημέρωμα να χορεύουν ο κροίσος και η ντίβα τσικ του τσικ στη πίστα ενός εντελώς άδειου κέντρου της Γλυφάδας... .

Μετά την φυγάδευση της Κάλλας από τα γκαρσόνια,  τον καυγά μου με τον Ωνάση  και  την αποκλειστική συνέντευξη που μου έδωσε την επομένη πάνω στη "Χριστίνα", άνοιξε ο δρόμος της γνωριμίας μου με την διάσημη σοπράνο που στην αρχή με ανέχτηκε για δύο κυρίως λόγους: Πρώτα, γιατί ξετρελαμένη με τον Ωνάση, ανεχόταν τον πάσα ένα που συμπαθούσε εκείνος    και μετά, γιατί ο πατέρας της της είπε ότι ο παππούς μου  ήταν κοντοχωριανός του και γνωστός του...  

Η ντίβα  μου είχε πει το 1960 στη Νάπολι, παρουσία του Ωνάση, ότι συχνά  παρακολουθούσε τα ελληνικά καλλιτεχνικά δρόμενα από το "Έθνος" και διαβάζοντας κάποια ρεπορτάζ μου της άρεσε το στιλ του γραψίματός μου. Αλλά με  είχε προειδοποιήσει: "Μη περιμένεις όμως να μου πάρεις  συνέντευξη, γιατί μιλάω μόνο για όπερα κι΄εσύ, όπως κι΄ο Άρης, δεν σκαμπάζετε από τέχνη...".      Ποτέ δεν κατάλαβα γιατί την αποκαλούσαν τίγρι που έδειχνε τα νύχια της στους δημοσιογράφους, ίσως γιατί σ΄εμένα φερνόταν ευγενικά, εκτός από τη στιγμή της συμφιλίωσης με την αδελφή της Υακίνθη, όταν με είδε να είμαι εκεί και μάλιστα με φωτογράφο... Θύμωσε, αλλά επενέβη ο πατέρας της που της είπε ότι με θεωρεί οικογενειακό φίλο. Πήραμε μερικές φωτογραφίες και πριν φύγουμε με το φωτογράφο, με χαιρέτησε δια χειραψίας χαμογελαστή. Μάλλον η ντίβα είχε αρχίσει να μπαίνει στο διασκεδαστικό παιγνίδι της δημοσιότητας, για το οποίο ο αγαπημένος της είχε διαλέξει  ως συνεργό εμένα...

OnasMaria

KalogeropG

ZaxarNikos

Η ντίβα αγάπησε με πάθος τον Ωνάση, ο οποίος όμως μετά εννιάχρονο δεσμό την παράτησε για τηΤζάκι, χήρα του προέδρου  Κένεντι

Ο γάμος του Ωνάση με τη Τζάκι Κένεντι  υπήρξε υπερφίαλη πράξη επιδειξομανίας του Σμυρνιού και για την Μαρία  ημέρα ταπείνωσης και θλίψης, θα μου πει ο πατέρας της Γεώργιος Καλογερόπουλος

 Δεσμός- ένωση των δύο διασημοτέρων ελληνικών ονομάτων του 20ού αιώνα, θα μου πει ο Νίκος Ζαχαρίου παρτενέρ της ντίβας στη Σκάλα του Μιλάνου 

 

 

Scan11001  

ρεπόρτερ-πατέρας Καλογερόπουλος-οικογενειακή φίλη  κα Ξακουστή-Μαρία-Υακίνθη 

Callas2

ανάμεσα στον Αλέξη Μινωτή και στη Κάλλας

Callas3

CallasMaria

Callas1

<< πιο  ευτυχισμένη  είναι  για  γυναίκα  του  λαού  με  την  οικογένειά  της,  από  μένα >>

   

KalogerLib

Όχι μόνο συνέντευξη με τον πατέρα της Κάλλας, αλλά και τον "δίκασα"  στη τηλεοπτική εκπομπή μου "Αθώος ή ένοχος". Ανάμεσα στους "ενόρκους", ο αρχιμουσικός Τότης Καραλίβανος και οι πρωταγωνίστριες της Λυρικής Κερεστεντζή και Μορφωνιού, όπως και ο τενόρος Κουρουσόπουλος, που τραγουδούσαν στη Λυρική στη κατοχή.

Kallas father

Callas20

Menegini

Εδώ "ψήνω" τον Μενεγκίνι να μου μιλήσει στη τηλεόραση  για την Κάλλας και τον Ωνάση...

Ιδιόχειρο ταχυδρομικό  σημείωμα της Κάλλας προς τον ρεπόρτερ 

gramma

 

 

 

ΥΠΟ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ

trio

η σαπουνόπερα του πλούτου ξεκινάει αυτή τη στιγμή, όταν ο Σμυρνιός  δείχνει κάτι περισσότερο από θαυμασμό στη Ντίβα , που αναρωτιέται "λες;", ενώ ο σύζυγος ευγενικά αλλά φοβισμένα, προσπαθεί να ξεχουφτιάσει τον θαυμαστή από τη γυναίκα του... 

επισκέπτη, όταν διαβάσεις αυτή την ιστορία θα καταλάβεις ότι και οι πιό  προικισμένοι από εξυπνάδα και  ταλέντο  συνάνθρωποί μας, έχουν τις ίδιες αδυναμίες και συναισθήματα με τους υπόλοιπους που κανένας δεν πήρε είδηση το πέρασμά τους απο τη ζωή... τελικά, πλούτος, δόξα,φήμη, κατέχονται από το ίδιο λίμπιντο, με κατάληξη τον θάνατο...

Δείχνοντας στον Ωνάση και στο  Χατζιδάκι αυτό το σκαρίφημα (αποδίδεται στο Τσόρτσιλ)   είχε skarifoperaπει ο συνθέτης στο κροίσο: Κάποιος θα πρεπε να γράψει ένα λιμπρέτο που ν΄αρχίζει με  βυζαντινή χορωδία στην Άγια Σοφιά, να συνεχίζεται με σμυρνέικα τραγούδια, να προχωράει με ρεμπέτικα, αργεντίνικα ταγκό, άριες της Κάλλας και ArisManosνα τελειώνει με Τσιτσάνη και ζειμπεκιές  στο Σκορπιό! Μπεγλέρησε το ασημένιο κομπολογάκι του ο Αρίστος (δεν ήξερα τότε ότι ήταν δωράκι της Τζάκι)  και μειδίασε όπως τον βλέπετε ακριβώς στη φωτογραφία: Μαέστρο βάλε και λίγη αμερικάνικη μουσική... Αργότερα είχα ζητήσει από  το Μάνο να μου πει το τίτλο μιάς  τέτοιας όπερας και αυτός, κάθισε στο πιάνο μπερδεύοντας στα πλήκτρα μουσική όπερας, ρεμπέτικων και σμυρνέικων...Τότε φώναξα:  Όταν ο Αρίστος έσμιξε  με τη Μαρίτσα!    (το σκαρίφημα μου το δωσε καμαρώτος της "Χριστίνας" που το χε βρει στη καμπίνα του Τσόρτσιλ.

 στη φωτο Ωνάσης-Χατζιδάκις στη Νέα Υόρκη, δυό μήνες πριν αφήσει ο Σμυρνιός τη Κάλλας για τη Τζάκι

Μαρία Κάλλας: Όποτε ερμηνεύω τη Νόρμα είμαι ευτυχισμένη. Είναι ο αγαπημένος μου ρόλος. Νομίζω ότι της μοιάζω. Είναι πολύ υπερήφανη για να δείξει τα πραγματικά της αισθήματα, αλλά στο τέλος υποκύπτει. Μιά γυναίκα που δεν αισθάνεται κακία  ούτε νιώθει αδικημένη από δυσμενείς καταστάσεις  τις οποίες, εν τέλει, έχει προκαλέσει η ίδια.

από συνέντευξη στο τέλος του αφιερώματος

 

Kallasdiva

Σε  διεθνές συμπόσιο κορυφαίων του πνεύματος, τη δεκαετία του '60 στο Σίατλ, προσπαθούσανε να διαλέξουνε τα δημιουργήματα που θ' αντιπροσωπεύανε περισσότερο το ανθρώπινο γένος... Κασέτες με εικόνα ή ήχο,  θα βάζανε σε δορυφόρο, ένα είδος "βόγιατζερ", που θα κατευθυνότανε στο διαστρικό χώρο, σε περίπτωση που θα κινδύνευε να καταστραφεί η Γη από φυσικά ή τεχνικά αίτια... Πολλοί διαφωνούσανε στην επιλογή έργων λογοτεχνίας, ποίησης, ζωγραφικής, αρχιτεκτονικής και τα λοιπά, αλλά όλοι συμφωνήσανε τελικά ότι τα εξωγήινα όντα δεν θα ξέρανε την ανθρώπινη λαλιά... Ένας σοφός Γιαπωνέζος ανέβηκε στο βήμα, κρατώντας ένα από τα μαγικά έργα της τεχνολογίας της πατρίδας του... Παρακάλεσε το ακροατήριο ν' ακουμπήσει το κεφάλι στις αναπαυτικές καρέκλες, να κλείσει τα μάτια και, τότε πάτησε το κουμπί... Ξαφνικά callasαντήχησε η φωνή της Μαρίας Κάλλας από την άρια "Κάστα Ντίβα"... Όσο διαρκούσε η φωνητική μυσταγωγία κανένας δεν έβγαλε κιχ, αλλά μόλις τέλειωσε όλοι χειροκρο-τήσανε και συμφωνήσανε ότι η θεϊκιά αυτή φωνή άξιζε ν' αντιπροσωπεύσει τον άνθρωπο στον αχανή διαστρικό χώρο του σύμπαντος... Αυτή ήτανε η μεγάλη Ελληνίδα τραγουδίστρια, που αν κι η στάχτη της σκορπίστηκε στο Αιγαίο, η φωνή της θ' αντηχεί και μετά τη συντέλεια της Γης, συντροφιά με τα γραφτά του Πλάτωνα, τη μουσική του Μπετόβεν κι άλλα υπέρλαμπρα δημιουργήματα του ανθρώπου, που θα ταξιδεύουνε σε κάποιο δορυφόρο στο διαστρικό αχανές, ώσπου να τα συλλέξουνε άλλα εξωγήινα όντα προηγμένα τεχνολογικά.. ( το κείμενο είναι απο το βιβλίο "Ελληνες, υπέροχοι, απίθανοι και τρελοί" Δημήτρης Λιμπερόπουλος- εκδόσεις Γιάννης Β. Βασδέκης - 1988)

όταν συναντήθηκαν Τσόρτσιλ-Κάλλας-Ωνάσης!

 ΟΤΑΝ το 1959 η "Χριστίνα" παρέπλεε τα ελληνικά νησιά, με φιλοξενούμενους του Ωνάση τον Ουίνστον Τσόρτσιλ και τη Μαρία Κάλλας, ο Σμυρνιός παρακίνησε  την πριμαντόνα να σιγοτραγουδίσει την  Κάστα Ντίβα. . Κι όταν ο γέρο Γουίνι στην πολυθρόνα του έβαλε την OnasTsortsKallπαλάμη στ' αυτί για ν' ακούσει καλύτερα, η Μαρία δυνάμωνε τη φωνή και τις κορώνες της πάνω στο Αιγαίο. Μετά την άρια, η ανταμοιβή της ήτανε ν' αφήνει ο Πατέρας της Νίκης το ποτήρι με το ουίσκι και να της χαϊδεύει τα μαλλιά... Πολλές φορές, με το ηλιοβασίλεμα, συγκεντρωμένοι οι φιλοξενούμενοι στην πλώρη, ακούγανε από τον Τσόρτσιλ ιστορίες των Μπόερς και πειρατικά ανδραγαθήματα. Μα γρήγορα κουραζότανε ο γέρος κι άφηνε τους κουρσάρους του, για να πάρει το λόγο ο Ωνάσης.Ο Σμυρνιός  είχε μανία με τις ιστορίες της Μικρασιατικής καταστροφής, ναυτικές ανταρσίες και κοντραμπατζήδες, αλλά κυρίως έπαιζε στα δάχτυλα του τις νικηφόρες ναυμαχίες των Ελλήνων από αρχαιοτάτων χρόνων ως τους Βαλκανικούς πολέμους.

(στη φωτο, η Κάλλας, δίπλα στον Ωνάση, υποβάλει τα σέβη της στον Τσόρτσιλ. Όρθιος ο Μενεγκίνι. Και στην ένθετη φωτο, ο Σερ Ουίνστον στο τζιπάκι, που τον μετέφερε στις χερσαίες διαδρομές.



Ωνάσης μια μόνο γυναίκα αγάπηαε στη ζωή του, την Αθηνά Λιβανού. Καμιά άλλη. Όλες τις άλλες τις "χρησιμοποίησε", ακόμη και την Μαρία Κάλλας που την είχε κοντά του σχεδόν μια δεκαετία. Τη θαύμαζε όμως, ακόμη κι όταν την παράτησε για  την Τζάκι, που τον εξακόντισε σε φήμη  πάνω κι από τους αστροναύτες... Το 1959, όταν ο  53χρονος κροίσος αποφασίζει να μπλέξει στα δίχτυα του την πριμαντόνα, ορμάει σαν μανιασμένος ταύρος στην αρένα της δημοσιότητας, έχοντας την αβάντα του Τσόρτσιλ που τον φιλοξενεί στη θαλαμηγό του.. Η ιέρεια της όπερας, στα 36 της, βρίσκεται  στο ζενίθ της καριέρας της, έχοντας  "αναστήσει"  δύσκολες  όπερες που καμιά άλλη δεν είχε τολμήσει να τραγουδίσει. Το κοινό, από Σκάλα του Μιλάνου ως Μετροπόλιταν Όπερα Νέας Υόρκης, παραλληρεί σε κάθε εμφάνισή της.


Πέρασε τη κατοχή στην ΑθήναKallxodri

 Η Μαρία Καλογεροπούλου γεννημένη στη Νέα Υόρκη (1923) βρίσκεται στην Αθήνα με τη μητέρα της και την αδελφή της, όταν ξεσπάει ο Β΄ παγκόσμιος πόλεμος και περνάει την κατοχή με στερήσεις, σπουδάζοντας στο Εθνικό Ωδείο φωνητική.  Έχει μιά καλή δασκάλα την Ελβίρα Ιντάλγκο, που της λέει ότι η φωνή της θα μείνει στην ιστορία της όπερας και την προτρέπει  ν΄ αναζητήσει τη τύχη της στο εξωτερικό, γιατί η Ελλάδα είναι στενός χώρος γι΄αυτήν. Με τη λήξη του πολέμου, το 1945,  επιστρέφει στην Αμερική, όπου την  ανακαλύπτει Ιταλός συνάδελφός της και την προτείνει  στην όπερα της Βερόνα. Εκεί έχει τη τύχη να την αναλάβει  μουσικά ο πεπειραμένος μαέστρος Τούλιο Σεραφίν και καλλιτεχνικά ο μεσήλικας βιομήχανος λάτρης της όπερας Μπατίστα Μενεγκίνι, που τον παντρεύεται. Αυτός ο Βερονέζος αρχοντοχωριάτης την οδηγεί σκαλί-σκαλί στη καθιέρωσή της  στη χώρα της όπερας.

Η ίδια διηγείται ότι η στέρηση τροφής στη κατοχή την έχει οδηγήσει με βουλημία στο φαγητό και έχει γίνει παχύσαρκη. Τα 40 κιλά που χάνει, χωρίς να εξασθενίσει  η φωνής της, υπήρξε το κατόρθωμά της. Όσο ανέβαινε στη κορυφή, τόσο αδυνάτιζε, ομόρφαινε, αποκτούσε χάρη, φανατικούς θαυμαστές, αλλά  κι εχθρούς... Στα 36 χρόνια της, η Μαρία Καλογεροπούλου, που ο μετανάστης φαρμακοποιός πατέρας της είχε γεννηθεί στη Σκάλα της Μεσσηνίας, ξανάβρισκε μνήμες από τις ελληνικές ρίζες της. Ο Λουκίνο Βισκόντι είχε πει πως, χωρίς αυτές τις ελληνικές καταβολές , η φωνή της δε θα ήτανε τόσο συγκλονιστική  για το πνεύμα, και το παίξιμο της τόσο εντυπωσιακά τραγικό στη Μήδεια και στη Νόρμα... Ο Φράνκο Τζεφιρέλι είπε για την Κάλλας: "Ακόμα κι όταν στη σκηνή τραγουδάει ο παρτενέρ της, οι θεατές βλέπουνε μαγεμένοι εκείνη...".

Στο δρόμο της ο Ωνάσης

Αλλά ας γυρίσουμε στην κρουαζιέρα του καλοκαιριού 1959, με τρία ιερά τέρατα της πολιτικής, της τέχνης και του πλούτου, που πάνω στη θαλαμηγό "Χριστίνα" δημιουργούσαν ένα δαιμονικό τρίγωνο, φοβερότερο κι από εκείνο των Βερμούδων που κατάπινε τα πάντα... Όσο και να σας φανεί παράξενο, πρωταγωνιστής ήτανε ο Ωνάσης, που μιλούσε άπταιστα εφτά γλώσσες κι είχε καταβροχθίσει τόνους εγκυκλοπαιδικές γνώσεις... Ο Τσόρτσιλ τον τσιγκλούσε κι έδειχνε τον Μενεγκίνι, σχολιάζοντας πως αν και κατακτήσανε οι Ρωμαίοι τους Έλληνες, εκείνοι τους επιβληθήκανε πνευματικά... Η Μαρία χασκογελούσε καθώς ο Πατέρας της Νίκης τής έστελνε ραβασάκια (με την ερώτηση "τον αγαπάς;") όπως τότε που στο τραπέζι της Γιάλτας αντάλλαζε χαρτάκια με τον Στάλιν για τη μοιρασιά του κόσμου... Τι σου είναι όμως το ριζικό... Τότε ο Τσόρτσιλ δούλευε για τον μπαρμπα-Σαμ... Τώρα έκανε αβάντα στον  Αριστο το Σμυρνιό... Ο Ωνάσης αργότερα διηγότανε πως ο Τσόρτσιλ εκείνο τον καιρό, αν και γέρος, κάπνιζε, έπινε, έπαιζε χαρτιά και κουτσομπόλευε, υποστηρίζοντας πως οι μικροαπολαύσεις αυτές του δίνανε την ψευδαίσθηση έστω πως ξανανιώνει στιγμιαία...

Kallas305

Την δεκαετία του 60, όπου εμφανιζόντουσαν Κάλλας-Ωνάσης, οι παπαράτσι τους κυνηγούσαν κατα πόδας και  ο κόσμος τους χειροκροτούσε. Όσο για τους Έλληνες, ιδιαίτερα του εξωτερικού, ήσαν υπερήφανοι για το διασημότερο ελληνικό ζευγάρι του 20ου αιώνα.  Ο Μενεγκίνι μου είχε πει, ότι κοπίασε για να φτιάξει τον μύθο Μαρία Κάλλας, που τελικά τον εγκατέλειψε για έναν άλλο μύθο...

                

 OnasKall100Ανθός της Γης κι΄αγκάθια...

Όταν ο πρωθυπουργός Μεντερές κι ο υπουργός εξωτερικών Ζορλού είχαν ανέβει στη "Χριστίνα" να υποβάλουνε τα σέβη τους στον Πατέρα της Νίκης, το γέρικο λιοντάρι της Αλβιόνας είχε μετά συζήτηση με τον Πατριάρχη Αθηναγόρα και τον Ωνάση. Και τους ρώτησε:

-Τι λαός είσαστε εσείς οι Έλληνες; Την ημέρα σάς ξεριζώνουν και ολονυχτίς ξαναβλασταίνετε! Και τι βλαστάρια; Ο ανθός της Γης, σαν τη Μαρία! Αλήθεια πόσοι είσαστε, μόνο δέκα εκατομμύρια;

-Πως ν' αυξηθούμε, αναρωτιόταν η  Κάλλας, αφού ανάμεσα στον ανθό φυτρώνουν κι΄ αγκάθια...

Αδικημένες φωνές...

Αγκάθι μπηγμένο στην καρδιά της πριμαντόνας ήταν αυτό το αλληλοφάγωμα,OnasTsortc από την εποχή που τη σαμποτάρανε στη Λυρική Σκηνή της Αθήνας... Το 'λεγε και το ξανάλεγε πως το 1954 έμεινε μ' ανοιχτό στόμα, όταν ο Νίκος Ζαχαρίου κι η Μαρία Κερεστεντζή θριαμβεύσανε στο διεθνή διαγωνισμό της Σκάλας του Μιλάνου! Δυο φωνές αδικημένες, που όσο τραγουδούσανε στην Ελλάδα δεν έπαιρναν διεθνή λάμψη.  Γι' αυτό η Κάλλας, όταν ήρθε, διάσημη πια, να τραγουδήσει στην Επίδαυρο, ζήτησε υπέρογκη αμοιβή, που την κατάθεσε όμως στο Ίδρυμα που έφερε τ' όνομα της, για την ανάδειξη ταλέντων...

                           

ZaxarNikos

           

Η Μαρία Κάλλας απόφευγε  τις μέρες της δόξας της  την Αθήνα, επειδή η ελληνική πρωτεύουσα δεν είχε όπερα. Τη Λυρική Σκηνή τη θεωρούσε σαν την παράγκα του Καραγκιόζη μπροστά στα παλάτια  των άλλων πόλεων ακόμη και των Βαλκανίων, που είχαν μεγαλοπρεπή λυρικά θέατρα. Ρωτούσε το ζεύγος Ζαχαρίου, που είχε επισκευθεί τις βαλκανικές χώρες κι όταν της λέγανε ο Νίκος (φωτο) κι η Ελευθερία πως είχανε μεγαλοπρεπείς  όπερες, γινότανε θηρίο με τη δική μας κατάντια... Κι απαριθμούσε στα μακριά της δάχτυλα τους Έλληνες καλλιτέχνες που είχανε κάνει καριέρα στη Σκάλα του Μιλάνου, στην Ευρώπη, στη Μετροπόλιταν Όπερα, αλλά  η Ελλάδα δεν τους είχε τιμήσει  χτίζοντας ένα αντάξιο τους λυρικό θέατρο στην Αθήνα.


Εκτός από τη Μαρία Κάλλας, κι άλλες ελληνικές φωνές διαπρέψανε στα μεγαλύτερα λυρικά θέατρα της Οικουμένης. Ο Μπάμπης Μαλαφούρης στο βιβλίο του "Έλληνες της Αμερικής 1528-1948" αναφέρει δικούς μας που τραγούδησαν  πέρα από τον Ατλαντικό στη Μετροπόλιταν Όπερα και σ' άλλα αναγνωρισμένα λυρικά θέατρα, τον πρώτο μισό αιώνα μας:

Μετά τη ρωσική επανάσταση, η Ελληνίδα υψίφωνος Θάλεια Σαμπάνιεβα, παντρεμένη με Ρώσο, πρωταγωνιστούσε στη Μετροπόλιταν Όπερα της Νέας Ιόρκης. Το 1920, ο βαθύφωνος της Σκάλας του Μιλάνου Κωστής Νικολάου, τραγούδησε στη Νέα Ιόρκη και στο Σικάγο. Το 1922, ο σπουδαίος τενόρος Οδυσσέας Λάππας θριαμβεύει όχι μόνο στη Σκάλα του Μιλάνου, αλλά και στο Λονδίνο, στο Παρίσι και αργότερα στο Σικάγο.

Μερικοί ακόμη Έλληνες που διαπρέψανε στην Αμερική: Ιωάννης Φαρδούλης, βαρύτονος (1935-37 Όπερα Σικάγου). Κυριάκος Τσάκος, τενόρος (1937 Όπερα Σικάγου). Έλενα Ντόζια-Ζυγομαλά, υψίφωνος, Μηνάς Μπούρας, βαρύτονος, Μανώλης Μπαρούμης, τενόρος (1937 Όπερα Σικάγου). Το 1938 προσλαμβάνεται στη Μετροπόλιταν Όπερα της Νέας Ιόρκης ο μεγάλος Νίκος Μοσχονάς, ο βαθύφωνος που έσπασε κάθε ρεκόρ παραμονής, αφού τραγουδούσε σ' αυτήν αρκετά χρόνια και μετά τον πόλεμο. Ακόμη, στις ΗΠΑ, διακριθήκανε η Μαρία Καρέλλα-Ρούμελ, στην Όπερα του Ντιτρόιτ από το 1938 και μετά ο Βάσος Αργύρης, τενόρος της Όπερας της Νέας Υόρκης το 1946.

Να προσθέσουμε τους πρωταγωνιστές στη Σκάλα του Μιλάνου και σε άλλα ξένα λυρικά θέατρα: Ντίνο Εγκολφόπουλο, Νίκο Ζαχαρίου, Μαρία Κερεστεντζή, Κώστα Πασχάλη. Ακόμη τις  διάσημες πρωταγωνίστριες της Όπερας Τερέζα Στράτας και Αγνή Μπάλτσα.  Ξαναγυρνώντας στους παλιούς: Θάνος Μπούρλος και Άννα Τασσοπούλου, στη Γερμανία. Έλενα Νικολαΐδη, καταπληκτική Κάρμεν για δεκαπέντε χρόνια (1945-60) στη Μετροπόλιταν Όπερα Νέας Υόρκης και γενικά στην Αμερική. Γιώργος Κοκκολιός και Ρένα Γαρυφαλάκη στην Ιταλία. Τζον Μοδινός στη Ζυρίχη. Μη ξεχνάμε βέβαια και την Αλεξάνδρα Τριάντη, γνωστή διεθνώς για την απόδοση της στα λίντερ.

Ποιους να πρωτοθυμηθούμε και ποιους δε θα ξεχάσουμε από τους Έλληνες και τις Ελληνίδες που διαπρέψανε  στα μεγαλύτερα λυρικά θέατρα του Κόσμου; Είμαστε πολύ φτωχοί και μίζεροι για να μπορέσουμε να τους κρατήσουμε κοντά μας, αφού δε διαθέτουμε ούτε αντάξιο θέατρο για τις αηδονολαλιές τους. Έτσι φεύγουνε, πολεμάνε μόνοι τους και ξεχωρίζουνε πάνω ακόμη κι από τους Ιταλούς με την παράδοση και τους Αμερικάνους με τα δολάρια... Κι ο λαός μας διαβάζει στις εφημερίδες και χαίρεται που έχουμε τέτοιους πρεσβευτές στα ξένα, αλλά ποτέ καμιά κυβέρνηση μας δε σκέφτηκε να τους τιμήσει, να τους παρασημοφορήσει, να τους πει απλώς ένα μεγάλο ευχαριστώ...

Είχα φτιάξει ένα ημίωρο με το διάσημο Νίκο Ζαχαρίου για την τηλεόραση και το κρατούσανε απρογραμμάτιστο στα ντουλάπια της ΕΡΤ. Ώσπου, πριν από ένα διεθνή αγώνα ποδοσφαίρου, είχανε κάποιο κενό και δίνει εντολή ο Γιάννης Λάμψας να το προβάλουνε. Σπάσανε τα τηλέφωνα από τον κοσμάκη, που ενθουσιά στηκε, γιατί παρηγορήθηκε: Μπορεί να μην έχουμε έναν Μπεκενμπάουερ ή έναν Πελέ, να όμως που μας βγάζει ασπροπρόσωπους ένας Ζαχαρίου... Την άλλη μέ ρα μου δίνανε συγχαρητήρια οι κεφαλές της ΕΡΤ, αλλά μάλλον χρειαζόντουσαν εκείνοι συλλυπητήρια.  

diva191Kallas302  Kallaw301 divaBBC

 

η Μαρία Κάλλας μιλάει για τη δουλειά της    τον χαρακτήρα  της  και   τις φοβίες της 

"δεν υπάρχει τελειότητα"

«Ο μηχανισμός του τραγουδιού, όπως εγώ προσωπικά τον αντιλαμβάνομαι, κά­θε άλλο παρά εύκολη υπόθεση είναι. Γί αυτό θα ήθελες να σου δείχνουν περισ­σότερη κατανόηση. Αλλά, στην πλειονό­τητα τους  οι κριτικοί θέλουν να είναι όλα τέλεια, τελειότητα όμως δεν υπάρχει. Θα έπρεπε να έχουν συνεχώς υπόψη τους ότι, σε μια παράσταση όπερας, ορισμένα μέρη μπορεί να είναι περισσότερο επιτυχημένα από άλλα. Και ότι από τη μια βραδιά στην άλλη τα πράγματα ποικίλλουν. Μπορεί να μη σε ικανοποίησε, να σε έκανε ακόμη και δυστυχισμένη ο τρόπος που μόλις τραγούδησες μια φράση. Σκέφτεσαι: "Θα ήθελα να πεθάνω. Θέλω  να φύγω, δεν θέλω πιά να τραγουδήσσω" - κι΄αμέσως επηρεάζεται η επόμενη φάση. Αυτή είναι η ψυχολογική διάσταση ενός ανθρώπινου διλήμματος που σε ωθεί να αναζητείς συνεχώς την τελειότητα ενώ είναι αδύνατον να την κατακτήσεις. Όταν όλα πηγαίνουν θαυμάσια  στη δουλειά, η ζωή σου φαίνεται υπέροχη, διαφορετικά είναι μαρτύριο».

"το κοινό μπορεί να σε παραλύσει..."

 «Κάθε καλλιτέχνης αντάξιος  του ονόματός του οφείλει, βέβαια, να έχει το θάρρος της γνώμης του και να προσπαθεί να υπηρετεί τις  πιο υψηλές φιλοδοξίες του».

«Δεν διατείνομαι ότι εισήγαγα κάποιους νεωτερισμούς.  Ο τρόπος με τον οποίο εργάζομαι, ήταν γνωστός πριν από μένα, και τον αολούθησαν και άλλοι σε διάφορες περιόδους στην ιστορία της όπερας».

«Το πιο θαυμάσιο πράγμα για έναν καλλιτέχνη είναι η αίσθηση ότι το κοινό είναι έτοιμο να του προσφέρει τη συμπάθεια του για να δώσει τον καλύτερο εαυτό του. Μου  έχει τύχει να βγω στη σκηνή και να νιώσω ότι το κοινό δεν μου δίνει αμέσως τη συμπάθειά του. Τότε παραλύω. Ο λαιμός μου κλείνει. Οι τόνοι, οι ήχοι είναι εκεί, αλλά  κάθε  εμπιστοσύνη προς τον εαυτό μου έχει εξαφανιστεί. Τότε αισθάνομαι ηττημένη».

"οι  αφύσικες κινήσεις δεν πείθουν"

«Θα πέθαινα από πλήξη αν ήμουν υπο­χρεωμένη να επαναλαμβάνω κάθε φο­ρά ένα ακριβές μοντέλο. Τη μια μέρα νιώθεις την ανάγκη να κάνεις μια συγκε­κριμένη κίνηση, που την επομένη δεν σου έρχεται να την επαναλάβεις με τρόπο φυ­σικό. Και αν οι κινήσεις σου δεν είναι φυσικές, δεν υπάρχει περίπτωση να πείσεις το κοινό.

Οι χειρονομίες μου δεν είναι  ποτέ προμελετημένες, σας διαβεβαιώνω   γι' αυτό. Υπαγορεύονται από τις χειρονομίες των άλλων τραγουδιστών, από τη          μουσική, από την αμέσως προηγούμενη κίνηση μου. Η μία χειρονομία βιαδέχεταιτην άλλη σε μια αδιάλειπτη αλληλουχία κινήσεων η μία πηγάζει από την άλλη όπως συμβαίνει  σε μια συνομιλία. Χθες μπορεί να έκανα  αυτή την κίνηση, αλλά αν αύριο ένας τενόρος κάνει δυο βήματα εμπρός αντί  δυο βήματα πίσω, τότε τι κάνεις;  Είσαι υποχρεωμένη να ενσωματώσεις την κίνηση του στη δική σου πραγματι­κότητα. Μπορεί επίσης εκείνος να τραγουδήσει  διαφορετικά από ότι την προηγουμένη παράσταση, και αυτό υπαγορεύει μια διαφορετική δι­κή σου κίνηση. Η ομορφιά μιας  παράστασης συνίσταται σε άπειρες μικρές προυποθέσεις, που πρέπει όμως όλες να είναι αυθεντικό προϊόν της σπγμής».

"η Νόρμα με κάνει ευτυχισμένη"

«Οποτε ερμηνεύω τη Νόρμα είμαι ευτυχισμένη. Είναι ο αγαπημένος μου ρόλος. Νομίζω ότι της μοιάζω. Είναι πολύ υπερήφανη για να δείξει τα πραγματικά της αισθήματα, αλλά στο τέλος υποκύπτει. Μια γυναίκα ποϋ δεν αισθάνεται κακία ούτε νιώθει αδικημένη από δυσμενείδ καταστάσεΐς, τις οποίες, εν τέ­λει, έχει προκαλέσει η ίδια. Λατρεύω τον Μπελίνι, όπως και τον Ντονιτσέτι. Αλλό ο Μπελίνι είναι η αδυναμία μου. Είναι πιο ισχυρός, πιο δυνατός, πιο αρρενωπός, αν μου επιτρέπεται να  εκφραστώ έτσι. Ο κόσμος της Λουτσία είναι άλλος. Μελαγχολικός και συναισθηματικός Ιδιαίτερα στη σκηνή της τρέλας, καταλαβαίνεΐς ότι ο κόσμος της υπερβαίνει την καθημερινότητα, είναι ένας κόσμος ονείρου».

"είμαι υπερήφανη για τον τίτλο πριμαντόνα"

«Με γνωρίζουν ως πριμαντόνα και καμιά φορά με κατηγορούν ότι είμαι πριμαντόνα. Αλλά αυτός ειναί ένας τίτλος για τον οποίο  είμαι υπερήφανη Πολύ συχνά δίνουν στον όρο  μια λανθασμένη σημασία. Στην πραγματικότητα, η λέξη προσδιορίζει πολύ απλά την "πρώτη κυρία" του θιάσου, την πρωταγωνίστρια.»

Σε εποχή που άσχετοι κι΄άσχετες   ποζάρουν στα περιοδικά, εμφανίζονται στα κανάλια  και δίνουν συνεντεύξεις (για να πουν, τί;) θυμάμαι τη ντίβα  με τις επιλεγμένες συνεντεύξεις. Κι΄ αυτές, για να μιλήσει για τη δουλειά της. Σε μιά εξομολόγηση εκ βαθέων είπε:  «Όταν την ώρα που δουλεύω με κοιτάζουν, αισθάνμαι με­γάλη δειλία, η οποία εξωτερικεύεται ως δυσαρέσκεια. Ειδικά στίς πρόβες, δεν μπορώ να ανεχθώ την παρουσία ξένων - άσχετων  προσώπων. Αισθάνομαι φυλακισμένη. Υποθέτω - και πρέπει να το παραδεχθώ - ότι απλούστατα δεν έχω εμπιστοσύ­νη στον εαυτό μου. Αυτή είναι η ουσία του χαρακτήρα μου».

 Η Κάλλας τραγούδησε 84 φορές τη Νόρμα - περισσότερο από κάθε άλλη ήρωίδα της όπερας -  και 43 τη Λουτσία. Συγκεκριμένα τραγούδησε:

Νόρμα του Μπελίνι (Νόρμα) 84 φορές Τραβιάτα του Βέρντι (Βιολέτα)  58 Τόσκα του Πουτσίνι (Τόσκα) 53 Λουτσία του Ντονιζέτι (Λουτσία)  43 Αίντα του Βέρντι (Αίντα)  31 Μήδεια του Κερουμπίνι (Μήδεια) 31 Τουραντό του Πουτσίνι (Τουραντό) 23 Σονάμπουλα του Μπελίνι (Αμίνα) 21 Τροβατόρε του Βέρντι (Λεονόρα)  20 Πουριτανοί του Μπελίνι (Ελβίρα) 13 Άννα Μπολένα του Ντονιζέτι ('Αννα) 12 Τζοκόντα του Πονκιέλι (Τζοκόντα) 12 Τριστάνος και Ιζόλδη του Βάγκνερ (Ιζόλδη) 12.  Ακόμη, είχε τραγουδήσει άλλες τριάντα (30) όπερες κάτω απο 10 φορές την κάθε μία, συνολικά, - εκτός από τις προαναφερθείσες - 122 φορές στα μεγαλύτερα λυρικά θέατρα της Υφηλίου.

Η Μαρία Κάλλας έδωσε συνεντεύξεις, κυρίως σε διακεκριμένους μουσικοκριτικούς, αλλά εκείνο που επιζητούσαν τα ΜΜΕ ήσαν "αποκαλύψεις" για το δεσμό  της με τον Ωνάση. Με μένα, όπως μου έλεγε ο Ωνάσης στην αρχή κυριολεκτικά με "έτρεμε". Με τον καιρό όμως απόκτησε εμπιστοσύνη στο "καλαματιανό πατριωτάκι", όπως έλεγε ο πατέρας της. 'Οταν ΤΟ 1961 διάβασα συνέντευξή της στον διακεκριμένο Αγγλο μουσικοκριτικό Derek Prouse, της έκανα νύξη να μου δώσει κι΄εμένα. Την έφερα σε δύσκολη θέση γιατί με συμπαθούσε, αλλά δικαιολόγησε την άρνησή της ότι δεν ήμουν μουσικοκριτικός. Με φίλησε μάλιστα και μου είπε "Δημητράκη μου είναι δυνατόν να μου πάρεις εσύ συνέντευξη και να μη μου κάνεις αδιάκριτες ερωτήσεις; Θα χαλάσεις το στιλ σου".

 Η συνέντευξη του Prouse σε τρεις συνέχεις (19,27 Μαρτίου και 2 Απριλίου 1961 the Sunda  Times) έγινε με τη συμπλήρωση δεκαετίας της ντίβας στη Σκάλα του Μιλάνου, όπου αναβίωσε λησμονημένους και δύσκολους ρόλους. Η Μαρία του 1961 ήταν με το ένα πόδι στη καριέρα της και με το άλλο στο ερωτικό της παραλήρημα με τον Άρη και οι φωνητικές χορδές της παρουσίαζαν κόπωση.Προαισθάνεται ίσως ότι έχοντας φτάσει στη  κορυφή,πρέπει ν΄αφήσει κάποιες υποθήκες για το πως έφτασε τόσο ψηλά και τι νιώθει... Οι μεταγενέστεροι που θα τολμήσουν την ανάβαση στα θεόρατα ύψη, πρέπει να μάθουν τα μυστικά περάσματα και να γνωρίζουν τα φίλτρα της τέχνης. Η συνέντευξη-εξομολόγηση της Κάλλας στα 38 χρόνια της:

«Προσπαθώ πάντοτε να είμαι αντικειμενική  με τον εαυτό μου και με τη δουλειά μου. Μπορώ να σαδ πω, με κάθε εντιμότητα πιστεύω, ότι είμαι η πιο αυστηρή από τους κριτικούδ μου. Αλλωστε, όσο περνούν τα χρόνια, γίνεσαι περισσότερο απαιτητικός. Οταν είσαι νέος και βρίσκεσαι στο κατώφλι μιας καριέρας, εμπιστεύεσαι απόλυτα τον εαυτό σου ότι είσαι ικανός να αναλάβεΙς και το δυσκολότερο έργο και να το φέρείς σε πέρας με θαυμαστό τρόπο. Αλλά, μέσα στον κόσμο όπου ζω, ανακάλυψα ότι όσο περισσότερα μαθαίνεΐς τόσο συνειδητοποιείς πόσο λίγα Εέρείς. Αν αγαπάς  αληθινά τη μουσική, δεν υπορείς πρά να σταθείς ταπεινά απέναντι στίς απέραντες δυνατότητές της και να παραδεχθείς ότι οι περίορισμένες δυνάμεΐς σου θα σε εμποδί&υν πάντα να την υπηρετείς με τον τρόπο που θα ήθελες - κι ας σημαίνει αυτό, ίσως, ότι ποτέ δεν θα γνωρίσεΐς μια σταθερή και διαρκή ευτυχία». «Η διασημότητα είναι ένα μπούμερανγκ,  και κάθε καλλιτέχνης που θέλει να μείνει  πιστός στον εαυτό του και την τέχνη του  αισθάνεται εξαιρετικά ευάλωτος. Ετσι, η ουσιώδης συνθήκη για να προσεγγίσει η  καλλιτεχνική δημιουργία την τελειότητα -και μιλώ για την ελευθερία του πνεύματος - είναι και η πιο δύσκολη να επιτευχθεί».

«Μου έχει συμβεί κάποτε να γυρίσω σπίτι ύστερα από μια παράσταση και - ενώ ειχα καταχειροκροτηθεί - να αρχίσω να κλαίω πικρά γιατί δεν είχα κατορθώσει, το ήΕερα, να υπηρετήσω τις προθέσεΐς του συνθέτη έτσι όπως τΐς ένιωθα. Ισως να είχα κάνει μερικά βήματα προς τη σωστή κατεύθυνση, αλλά αυτά τα βήματα με έκαναν να συνειδητοποιήσω πόσο πιο μακριά πρέπει κανείς να πάει».

«Για μένα η μουσική είναι το ωραιότερο πράγμα στον κόσμο κι όταν κατορθώνεις να υπερβείς ορισμένές δυσκολίες με ένα τόσο εύθραυστο όργανο, όπως  η φωνή, νιώθεΐς μια ικανοποίηση τόσο πηγαία, που μοιάζει να αναδύεται μέσα   από  την ψυχή σου. Γιά να δώσεις  σε μια παράσταση τον καλύτερο εαυτό σου έχείς ανάγκη απο ψυχική  ηρεμία. Θέλεις επίσηκ να ξέρεις ότι το κοινό θα είναι πάντοτε μαζί σου, κι ότι αν κάποιο βράδυ δεν είσαι στίς καλύτερες στιγμές σου, θα δείξει κατανόηση και θα σε αγαπάει πάντα. Αν όμωδ - και αυτό μου έχει συμβεί πολλές φορές στο παρελθόν - γίνεις ένα παιχνίδι στα χέρια ανθρώπων που δεν συμπάσχουν μαζί σου, που δεν μοιράζονται τα ίδια συναισθήματα, τότε τι γίνεται; Η φωνή σου είναι πάντα εκεί - ίσως μάλιστα καλύτερη από ποτέ - αλλά το πνεύμα και το σώμα σου αρνούνται να τραγουδήσουν. Και αν σε αναγκάσουν να τραγουδήσεις, τότε νιώθεις καταδικασμένη, φυλακισμένη. Ττε κάθε χαρά έχει χαθεί». •••   «Μου συμβαίνει μερικές φορές, όταν πρωτοδιαβάζω ένα λιμπρέτο, να μην μπορώ να συγκρατήσω τα γέλια μου και να αναρωτιέμαι αν θα καταφέρω να διατηρήσω τη σοβαρότητα μου επί σκηνής όταν τραγουδώ μια φράση. Αλλά όταν αισθάνομαι τη μουσική, σχεδόν πάντα κατορθώνω να μεταμορφώσω τα λόγια. Καμιά φορά μάλιστα πρέπει κανείς να τροποποιήσει μερικές φράσεις για να γίνουν πιο αποδεκτές από το σύγχρονο ακροατήριο». ••• «Τα μόνα μέσα που χρειάζονται για να κατανοήσεΐς τον ρυθμό του συνθέτη είναι το ένστικτο, η εμπειρία και το προσωπικό γούστο». ••• «Η εμπιστοσύνη στον εαυτό σου είναι κάτι που μπορεί πολύ εύκολα να ανατραπεί. Να γίνει φόβος ότι δεν θα σταθείς στο ύψος των περιστάσεων. Πολλές φορές παρεξηγήθηκα εξ αιτίας   αυτού του φόβου. Οταν καμιά φορά οργίζομαι, η οργή έχει στόχο τον ίδιο μου τον εαυτό και όχι τους άλλους ανθρώπους. Είναι ένας τρόπος άμυνας.

ο τρόμος της γελοιοποίησης.

«Με βασανίζουν αμφιβολίες και φόβοι. "Δεν είμαι ικανή. Δεν έχω φωνή. Δεν έπρεπε να αναλάβω αυτό τον ρόλο". Κα­ταριέμαι τον εαυτό μου, τον βρίζω. Ακό­μη και όταν οι άνθρωποι με περιβάλλουν με φανερή αγάπη, εγώ εξοργίζομαι και λέω: "Αυτοί οι άνθρωποι σε θαυμάζουν. Γιατί; Δεν το αξίζεις!". Αναρωτιέμαι αν αυτά τα συναι­σθήματα είναι ειλικρινή και αν  πηγάζουν από το ταμπεραμέντο τού κάθε καλλιτέχνη, ίσως να αποτελούν συστατικά στοιχεία κάθε δημιουργικής προσωπικότητας. Ισως πάλι αντανακλούν τον χαρακτήρα του συνειδητού καλλιτέχνη: ένας χαρακτήρας ευπαθής, που εύκολα περιπίπττει σε σύγχυση, που φοβάται μήπως γελοι­οποιηθεί. Αλλά ποτέ δεν είναι ματαιόδοξος, καθόλου, μα καθόλου. Μια όπερα είναι κάτι το οποίο δεν θα μπορέσεις ποτέ να γνωρίσεις από­λυτα. Αυτή είναι η μεγάλη πρόκληση και η μεγάλη αίσθηση του ανικανοποίητου. Επιπλέον, αυτή η επώδυνη πορεία προς την τελειότητα είναι ένας δρόμος στρωμένος με παρεξηγήσεις.»

το κοινό μπορεί να σε παραλύσει...

 

οι  αφύσικες κινήσεις δεν πείθουν

«Θα πέθαινα από πλήξη αν ήμουν υπο­χρεωμένη να επαναλαμβάνω κάθε φο­ρά ένα ακριβές μοντέλο. Τη μια μέρα νιώθεις την ανάγκη να κάνεις μια συγκε­κριμένη κίνηση, που την επομένη δεν σου έρχεται να την επαναλάβεις με τρόπο φυ­σικό. Και αν οι κινήσεις σου δεν είναι φυσικές, δεν υπάρχει περίπτωση να πείσεις το κοινό.

Οι χειρονομίες μου δεν είναι  ποτέ προμελετημένες, σας διαβεβαιώνω   γι' αυτό. Υπαγορεύονται από τις χειρονομίες των άλλων τραγουδιστών, από τη          μουσική, από την αμέσως προηγούμενη κίνηση μου. Η μία χειρονομία βιαδέχεταιτην άλλη σε μια αδιάλειπτη αλληλουχία κινήσεων η μία πηγάζει από την άλλη όπως συμβαίνει  σε μια συνομιλία. Χθες μπορεί να έκανα  αυτή την κίνηση, αλλά αν αύριο ένας τενόρος κάνει δυο βήματα εμπρός αντί  δυο βήματα πίσω, τότε τι κάνεις;  Είσαι υποχρεωμένη να ενσωματώσεις την κίνηση του στη δική EPOCAσου πραγματι­κότητα. Μπορεί επίσης εκείνος να τραγουδήσει  διαφορετικά από ότι την προηγουμένη παράσταση, και αυτό υπαγορεύει μια διαφορετική δι­κή σου κίνηση. Η ομορφιά μιας  παράστασης συνίσταται σε άπειρες μικρές προυποθέσεις, που πρέπει όμως όλες να είναι αυθεντικό προϊόν της σπγμής».

η Νόρμα με κάνει ευτυχισμένη

«Οποτε ερμηνεύω τη Νόρμα είμαι ευτυχισμένη. Είναι ο αγαπημένος μου ρόλος. Νομίζω ότι της μοιάζω. Είναι πολύ υπερήφανη για να δείξει τα πραγματικά της αισθήματα, αλλά στο τέλος υποκύπτει. Μια γυναίκα ποϋ δεν αισθάνεται κακία ούτε νιώθει αδικημένη από δυσμενείδ καταστάσεΐς, τις οποίες, εν τέ­λει, έχει προκαλέσει η ίδια. Λατρεύω τον Μπελίνι, όπως και τον Ντονιτσέτι. Αλλό ο Μπελίνι είναι η αδυναμία μου. Είναι πιο ισχυρός, πιο δυνατός, πιο αρρενωπός, αν μου επιτρέπεται να  εκφραστώ έτσι. Ο κόσμος της Λουτσία είναι άλλος. Μελαγχολικός και συναισθηματικός Ιδιαίτερα στη σκηνή της τρέλας, καταλαβαίνεΐς ότι ο κόσμος της υπερβαίνει την καθημερινότητα, είναι ένας κόσμος ονείρου».

είμαι υπερήφανη για τον τίτλο πριμαντόνα

«Με γνωρίζουν ως πριμαντόνα και καμιά φορά με κατηγορούν ότι είμαι πριμαντόνα. Αλλά αυτός ειναί ένας τίτλος για τον οποίο  είμαι υπερήφανη Πολύ συχνά δίνουν στον όρο  μια λανθασμένη σημασία. Στην πραγματικότητα, η λέξη προσδιορίζει πολύ απλά την "πρώτη κυρία" του θιάσου, την πρωταγωνίστρια.»

 Η Κάλλας τραγούδησε 84 φορές τη Νόρμα - περισσότερο από κάθε άλλη ήρωίδα της όπερας -  και 43 τη Λουτσία. Συγκεκριμένα τραγούδησε:

Νόρμα του Μπελίνι (Νόρμα) 84 φορές Τραβιάτα του Βέρντι (Βιολέτα)  58 Τόσκα του Πουτσίνι (Τόσκα) 53 Λουτσία του Ντονιζέτι (Λουτσία)  43 Αίντα του Βέρντι (Αίντα)  31 Μήδεια του Κερουμπίνι (Μήδεια) 31 Τουραντό του Πουτσίνι (Τουραντό) 23 Σονάμπουλα του Μπελίνι (Αμίνα) 21 Τροβατόρε του Βέρντι (Λεονόρα)  20 Πουριτανοί του Μπελίνι (Ελβίρα) 13 Άννα Μπολένα του Ντονιζέτι ('Αννα) 12 Τζοκόντα του Πονκιέλι (Τζοκόντα) 12 Τριστάνος και Ιζόλδη του Βάγκνερ (Ιζόλδη) 12.  Ακόμη, είχε τραγουδήσει άλλες τριάντα (30) όπερες κάτω απο 10 φορές την κάθε μία, συνολικά, - εκτός από τις προαναφερθείσες - 122 φορές στα μεγαλύτερα λυρικά θέατρα της Υφηλίου.

-------------------------------------------------------

Όταν η Μαρία Κάλλας είχε  φύγει από  την  πίσω  πόρτα, για να μπει από την κεντρική  είσοδο η Τζάκι Κένεντι,  η Ντίβα είχε δώσει  στον Ντέιβιντ Φροστ,  μια συγκλονιστική συνέντευξη. Όταν, στο τέλος της τηλεοπτικής συνομιλίας τους, την ρώτησε ο Φροστ, "τι σημαίνει για εσάς τώρα ο Ωνάσης", απάντησε: "Όταν ο Άρης ή εγώ βρεθούμε σε κάποια δύσκολη στιγμή, θα αναζητήσουμε ο ένας τη συμβουλή του άλλου".  

---------------------------------------------------------

Σημείωση: Δυο μήνες  μετά τον γάμο του με την Τζάκι και ενώ η τελευταία βρισκότανε στη Νέα Υόρκη, ο Ωνάσης χτύπησε τη πόρτα της Κάλλας στο Παρίσι, της ζήτησε συγνώμη  και ομολόγησε ότι ο γάμος του με την "τρελλοαμερικάνα" ( όπως την αποκαλούσε στους δικούς του)  ήταν το λάθος της ζωής του. 

Kallmikri ONAStrioMaxwellMinotisKallXiot3

Η Ντίβα σε ανθρώπινη διάσταση

Το αφιέρωμα θα συνεχιστεί με  αποσπάσματα από τα βιβλία μου "Η δυναστεία Ωνάση, τραγωδία και αίνιγμα"  και το "Μανχάταν, στον ίσκιο των γιγάντων".  Αλλά και με συνομιλίες μου με την Μαρία Κάλλας  στην Αθήνα, στο Σκορπιό, στο Ναύπλιο, στη Νέα Υόρκη και στο Παρίσι. 

Ακόμη θα παραθέσω όλη τη συνέντευξη που έδωσε στη τηλεοπτική εκπομπή μου "Ελεύθερος ρεπόρτερ" ο σύζυγός της  Μπατίστα Τζ. Μενεγκίνι, με διερμηνέα τον συνεργάτη της στη Σκάλα του Μιλάνου βαθύφωνο Νίκο Ζαχαρίου, που εκφέρει κι΄αυτός τη γνώμη του για την Ντίβα. Πολύ ενδιαφέρουσες είναι και οι συζητήσεις μας στο Ναύπλιο, όταν έκανε τις πρόβες για την "Μήδεια", στην Επίδαυρο. Όπως και στη Νέα Υόρκη, περιζωμένη από την υποψία, που έγινε  φόβος, ότι ο Ωνάσης (εννέα χρόνια κοντά του) φλερτάρει με διαθέσεις μόνιμου δεσμού, με την χήρα Τζάκυ Κένεντι... Και πολλές αποκλειστικές φωτογραφίες.

 

Την  Μαρία Κάλλας την είδα το Σεπτέμβριο του 1973, όταν λό­γω ασθένειας των ματιών της - αυτή ήταν η δικαιολογία - ματαίωσε την εμφάνισή  της στο Λονδίνο, όπου για 6.000 θέσεις, οι αιτήσεις  έφτασαν το δεκαπλάσιο! Οι λά­τρεις της φωνής της και της προσωπικότητας της, θέλανε να την ακούσουν και να την δούν, μετά οχτώ χρόνια, αναζητώντας ένα εισιτήριο έστω και με 150 λίρες στη μαύρη αγορά. Στα πρόθυρα των 50, είχε χάσει την ένταση της φωνής της, έστω κι αν ο προσωπικός της πιανίστας Ιβούρ Νιούτον, την εκθείαζε στις πρόβες για να της δώσει κουράγιο. Η άλλοτε αγέρωχη ντίβα, μου είχε πεί, συσχετίζοντας τον βίο της με του Ωνάση: "Εκείνος έχασε το γιο του, εγώ την αυτοπεποίθηση μου κι οι δυο τα πάντα... Γιατί ζούμε;"

Και όμως η Μαρία Κάλλας, μετά το ταρακούνημά της από την εγκατάλειψη της και τον γάμο του Ωνάση με την Τζάκι Κένεντι, είχε φορτιστεί από το υπέρτατο συναίσθημα που χρειάζεται μια λυρική αισθαντική πρωταγωνίστρια. Κάποτε είχε πει ότι τραγου­δούσε τόσο εκφραστικά, γιατί:

«άκουγα με τ' αυτιά και την ψυχή μου τη μουσική, που ο συνθέτης είχε φροντίσει μ' αυτή, όχι μόνο πως να τρα­γουδάς αλλά και πως να παίζεις - έτσι με είχε διδάξει ο μαέστρος δάσκαλος μου Σεραφίν...».

Τώρα η Κάλλας ήταν πιο ώριμη, από ποτέ πριν, για να τραγου­δήσει και να εκφραστεί πάνω στη σκηνή, όπως λ.χ. στην άρια της Τόσκα::

«Έζησα για την τέχνη, έζησα για τον έρωτα...

Και τραγούδια, για του ουρανού τα αστέρια,

πιο όμορφα ακόμα, θα τα κάνω να λάμπουν...

Αυτή την ώρα του πόνου γιατί μ΄ανταμείβεις έτσι...»

 Ο ιμπρεσάριός της Μισέλ Κλοτζ, σε μια συνέντευξη του, μετά το θάνατο της, είπε: «Η Μαρία τα είχε τελείως χαμένα και μια μέ­ρα μου εκμυστηρεύτηκε: "Ο μισός μου εγκέφαλος διατηρεί την πλήρη του διαύγεια, αλλά ο άλλος μισός είναι τελείως χαμένος". Και ο Γκιουζέπε ντι Στέφανο, αποκάλυψε ότι η Κάλλας έπαιρνε συνέχεια υπνωτικά χάπια για να μπορεί να κοιμηθεί, χάπια - όπως σχολίασε - που βλάπτουν τον εγκέφαλο. Και πρόσθεσε μια συγκλονιστική φράση που του είχε πει: «Αγαπητέ μου ΠΙπο, κάθε μέρα, δόξα τον Θεό, είναι μια μέρα λιγότερο προς το τέλος». Η Μαρία Κάλλας, κατάληξε ο επίσης διάσημος συνάδελφος της, είχε πάψει να αντιδρά, δεν ήτανε πια εκείνη που υποστήριζε κά­ποτε ότι ήτανε γεννημένη για ν' αγωνίζεται...

MeneginiΣε  τηλεοπτική συνέντευξη που μου έδωσε ο Μενεγκίνι στην εκπομπή μου "Ελεύθερος ρεπόρτερ" (όταν είχαν φύγει από τη ζωή ο Ωνάσης και η Κάλλας) ο άνθρωπος που τον παντρεύτηκε   και την οδήγησε  στη Σκάλα του Μιλάνου, μου μιλάει για τον "άρπαγα" και τον "καταστροφέα" της φωνής της μεγαλύτερης σοπράνο όλων των εποχών. Αλλά και για την Ντιβα και σύζυγο που του πλήγωσε την καρδιά... Για να τον πείσω τον κομεντατόρε να στηθεί μπροστά στη τηλεοπτική κάμερα, προηγήθηκε ολονύκτιο φαγοπότι με κοινούς φίλους, ανάμεσα στους οποίους ήταν και η Ρίκα Διαλυνά. (πρώτη δεξιά στη KalogerLibφωτο) 

 Ακούω μαγνητοφωνήσεις μου, κοιτάζω τις σημειώσεις και το αρχείο μου, και βρίσκω λόγια της ίδιας της Μαρίας Κάλλας για την καριέρα της, αλλά και  ανείπωτη πίκρα, για την ιδιωτική της ζωή... Και σχόλια άλλων για το ταλέντο και την προσωπικότητα της, την ελληνικότητά της: Όπως του Αλέξη Μινωτή (σκηνοθέτη της "Μήδειας") και του Γεωργίου Καλογερόπουλου πατέρα της (φωτο)  που μου λέει τα "άγια των αγίων" αλλά και τα "μυστικά"   της οικογένειάς του...Βρίσκω ακόμη αυτό το τηλεγράφημα που μου είχε στείλει στην εφημερίδα "Έθνος", για να με ευχαριστήσει για τα λουλούδια μου σε πρεμιέρα της στη Σκάλα του Μιλάνου. 

Callas4a

Στα μπουζούκια ("Σπηλιά" του Παρασκευά) η Κάλλας με την πριγκίπισσα Γκρέις Κέλι και πίσω ο ρεπόρτερ. 

Χιώτης: Μεγάλη μας τιμή κυρία Κάλλας, δεν έχω λόγια να σας ευχαριστήσω. Κάλλας: δική μου τιμή κύριε Χιώτη, γιατί πιστέψτε με ότι η αποψινή βραδιά ήταν η πιό ευχάριστη ψυχαγωγικά της ζωής μου. Σας εκφράζω και τα συγχαρητήρια της πριγκίπισσας που με έβαζε κατά την διάρκεια των τραγουδιών να της μεταφράζω τα λόγια στα αγγλικά Χιώτης: Αυτό με φοβίζει... Κάλλας: Να μη σας φοβίζει, γιατί η πριγκίπισσα είναι ερωτευμένη γυναίκα και μου εξέφρασε τον θαυμασμό της όχι μόνο για την δεξιοτεχνία σας και τη φωνή της κυρίας Λίντα, αλλά και για κάποιους στίχους που προσπάθησα να τους μεταφράσω όσο σωστότερα μπορούσα.

Τότε η Γκρέις Κέλι ζήτησε να μάθει σε τι διαφέρει το μπουζούκι από τις ηλεκτρικές κιθάρες των Beatles με τον Χιώτη να απαντά «Κυρία Κάλλας παρακαλώ εξηγείστε στην πριγκίπισσα ότι οι χορδές της ηλεκτρικής κιθάρας δονούνται από την πρίζα και οι χορδές του μπουζουκιού κατευθείαν από την καρδιά.





 


 

 

 

    



    

προστέθηκε στις: 19 Νοε 2005

 
 

:: αρχική :: προφίλ :: επικοινωνία :: εικόνες

© Δημήτρης Λιμπερόπουλος :: ...Webmaster